Güýzki deňleşme güýzüň ortasynda bolup, güýzi iki deň bölege bölýär. Şol günden soň, gün şöhlesiniň gönüden düşýän ýeri günorta tarap süýşýär, bu bolsa demirgazyk ýarymşarda günleri gysgaldyrýar, gijeleri bolsa uzaldýar. Hytaýyň däp bolan aý senenamasy ýyly 24 güne bölýär. Güýzki deňleşme (hytaýça: 秋分), ýylyň 16-njy güne çenli döwri, şu ýyl 23-nji sentýabrda başlaýar we 7-nji oktýabrda tamamlanýar.
Güýzki deňlik barada bilmeli 8 zat.
Sowuk güýz
Gadymy kitapda, "Bahar we güýz döwrüniň jikme-jik ýazgylarynda" (miladydan öňki 770-476) aýdylyşy ýaly, "Güýzki deňleşme gününde Yin we Ýang güýç deňagramlylygynda bolýarlar. Şeýlelikde, gün bilen gijäniň uzynlygy deň bolýar, sowuk we yssy howa hem deň bolýar".
Güýzki deňleşme döwründe Hytaýyň köp sebitleri sowuk güýze girdi. Günorta tarap barýan sowuk howa pese gaçýan ýyly we çygly howa bilen duşuşanda, ýagyş ýagýar. Temperatura hem ýygy-ýygydan peselýär.
Krab iýmek üçin möwsüm
Bu möwsümde leňňeç örän tagamly. Ol ýiligi iýmitlendirmäge we bedeniň içindäki gyzgynlygy aýyrmaga kömek edýär.
IýmekQiucai
Günorta Hytaýda "egerde" diýlip atlandyrylýan däp bar.Qiucai(güýzki gök önüm) güýzki deňleşme gününde".Qiucaiýabany amarantyň bir görnüşidir. Her güýzki deňleşme gününde ähli oba ýaşaýjylary ýygnamaga gidýärlerQiucaiýabany tebigatda.Qiucaimeýdanda ýaşyl reňkde ösýär, inçe we uzynlygy takmynan 20 sm.Qiucaiyzyna alnyp, balyk bilen şorba taýýarlanýar, "Qiutang" (güýz şorbasy). Şorba barada bir aýat bar: "Bagyr we içegeleri arassalamak üçin şorba içiň, şonda tutuş maşgala howpsuz we sagdyn bolar".
Dürli ösümlikleri iýmek üçin möwsüm
Güýzki deňleşme döwründe zeýtunlar, armytlar, papaýalar, kestanlar, noýbalar we beýleki ösümlikler ýetişen tapgyra girýärler. Olary ýygnap iýmegiň wagty geldi.
Osmanthusyň lezzetinden peýdalanmak üçin möwsüm
Güýzki deňleşme döwri osmantusyň ysyny duýmagyň wagtydyr. Bu döwürde Günorta Hytaýda gündiz yssy, gijeleri bolsa sowuk bolýar, şonuň üçin adamlar yssy wagty bir gatlakly geýim, sowuk wagty bolsa astarly eşik geýmeli bolýarlar. Bu döwür "adyny alýar"Guihuazheng"hytaý dilinde "osmanthus mugginess" diýmegi aňladýar.
Hrizantemalardan lezzet almak üçin möwsüm
Güýzki deňleşme döwri hem hrizantemalaryň doly güllän döwründen lezzet almak üçin gowy wagtdyr.
Ýumurtgalaryň ujunda durmak
Güýzki deňleşme gününde dünýäniň dürli künjeklerinde müňlerçe adam ýumurtgalary dik durmaga synanyşýar. Bu hytaý däbi dünýäniň esasy däbine öwrüldi.
Bilermenleriň pikiriçe, ýazky we güýzki deňleşmede günorta we demirgazyk ýarym şarlarynda gündiz bilen gijäniň wagty deň bolýar. Ýeriň okunyň 66,5 graduslyk egilişikde bolmagy, Ýeriň günüň töweregindäki orbitasy bilen deň derejede bolýar. Şonuň üçin bu ýumurtgalaryň dik durmagy üçin örän amatly wagt.
Ýöne käbirleri ýumurtganyň durmagynyň wagt bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny hem aýdýarlar. Iň möhümi, ýumurtganyň agyrlyk merkezini ýumurtganyň iň aşaky bölegine geçirmekdir. Şeýlelik bilen, hile, ýumurtganyň sarysy mümkin boldugyça batýança ony saklamakdyr. Munuň üçin, sarysy aşak çökmäge meýilli, takmynan 4 ýa-da 5 günlük ýumurtga saýlamak has gowy bolar.
Aýa gurban bermek
Aslynda, Aýa gurbanlyk bermek baýramy güýzki deňleşme gününde bellenilipdir. Taryhy maglumatlara görä, Çžou dinastiýasynyň döwründe (takmynan XI asyr - biziň eýýamymyzdan öňki 256-njy ýyl) gadymy patyşalar däp boýunça bahar deňleşmesinde Güne, güýzki deňleşmesinde bolsa Aýa gurbanlyk beripdirler.
Ýöne güýzki deňleşme döwründe aý dolanok. Eger gurbanlyk bermek üçin aý bolmasa, ol şatlygy bozardy. Şeýdip, gün güýzüň ortasy gününe üýtgedildi.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 23-nji sentýabry
