Kambojadaky işewür adamlaryň aýtmagyna görä, 1-nji ýanwarda güýje giren Sebitleýin giňişleýin ykdysady hyzmatdaşlyk (RCEP) erkin söwda ylalaşygy sebit we global ykdysadyýet üçin uly Täze ýyl sowgadydyr.
RCEP Günorta-Gündogar Aziýa Milletler Assosiasiýasynyň (ASEAN) 10 agzasy Bruneý, Kamboja, Indoneziýa, Laos, Malaýziýa, Mýanma, Filippinler, Singapur, Taýland we Wýetnam, şeýle hem onuň erkin söwda şertnamasy boýunça bäş hyzmatdaşy, ýagny Hytaý, Ýaponiýa, Günorta Koreýa, Awstraliýa we Täze Zelandiýa tarapyndan gol çekilen uly söwda ylalaşygydyr.
“Hong Leng Huor Transport” kompaniýasynyň başlygynyň orunbasary Pol Kim RCEP-iň sebitara söwda tarif we tarif däl päsgelçilikleriniň 90 göterimine çenlisini aradan aýyrjakdygyny, munuň bolsa harytlaryň we hyzmatlaryň akymyny has-da höweslendirjekdigini, sebitara ykdysady integrasiýany çuňlaşdyrjakdygyny we sebitara bäsdeşligi ýokarlandyrjakdygyny aýtdy.
"RCEP-iň çäklerinde ýeňillikli nyrhlar bilen, agza ýurtlardaky adamlaryň şu ýyl bahar baýramy möwsüminde önümleri we beýleki zerur zatlary bäsdeşlikli bahadan satyn almagyndan lezzet aljakdygyna ynanýaryn" diýip, Pol aýtdy.
Ol RCEP-i "sebitdäki we tutuş dünýäde işewürler we halklar üçin uly Täze ýyl sowgady" diýip atlandyrdy we bu ylalaşygyň "COVID-19 pandemiýasyndan soňky döwürde sebitleýin we global ykdysadyýeti dikeltmek üçin hereketlendiriji güýç bolup hyzmat etjekdigini" aýtdy.
Aziýa Ösüş Bankynyň geçiren gözlegine görä, dünýä ilatynyň üçden bir bölegini öz içine alýan we global jemi içerki önümiň 30 göterimini öz içine alýan RCEP 2030-njy ýyla çenli agza ykdysadyýetleriň girdejilerini 0,6 göterim artdyrar, şeýle hem sebit girdejisine ýylda 245 milliard ABŞ dollaryny we sebit iş orunlaryna 2,8 million iş ornuny goşar.
Harytlar we hyzmatlar söwdasyna, maýa goýumlaryna, intellektual eýeçilige, elektron söwda, bäsdeşlige we jedelleri çözmeklige ünsi jemlän Pol bu ylalaşygyň sebit ýurtlaryna köptaraplaýynlygy goramak, söwdany liberallaşdyrmak we ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin mümkinçilikleri döredýändigini aýtdy.
“Hong Leng Huor Transportation” ýük daşamakdan, gurak port operasiýalaryndan, gümrük resmileşdirmesinden, ýol gatnawlaryndan, ammarlardan we paýlamalardan başlap, elektron söwda we soňky mil eltip bermäge çenli dürli hyzmatlarda ýöriteleşýär.
"RCEP gümrük proseslerini, ýük daşamak üçin rugsatnamalary we beýleki şertleri ýeňilleşdirýänligi sebäpli logistika, paýlama we üpjünçilik zynjyrynyň durnuklylygyny ýeňilleşdirer" diýip, ol aýtdy. "Pandemiýa garamazdan, soňky iki ýylyň dowamynda söwda geň galdyryjy derejede güýçli bolmagynda galdy we biz RCEP-iň geljekki ýyllarda söwdany we şeýlelik bilen sebitleýin ykdysady ösüşi nähili has-da ýeňilleşdirjekdigine şaýat bolmakdan begenýäris."
Ol RCEP-iň uzak möhletde agza ýurtlaryň arasynda serhetüsti söwdany we maýa goýumlaryny has-da artdyrjakdygyna ynanýar.
"Kamboja üçin, tarif ýeňillikleri bilen, bu ylalaşyk, elbetde, Kamboja bilen RCEP-iň beýleki agza ýurtlarynyň, esasanam Hytaý bilen söwda edilýän harytlaryň has-da artmagyna getirer" - diýdi ol.
“Hualong Investment Group (Camboca) Co., Ltd” kompaniýasynyň baş müdiriniň kömekçisi Li Eng öz kompaniýasynyň ýakynda RCEP-iň çäginde ilkinji gezek Günorta Hytaýyň Guangdong welaýatyndan Kamboja mandarin apelsinlerini import edendigini aýtdy.
Ol Kambodžaly sarp edijileriň Hytaýdan getirilýän mandarin apelsinleri, alma we täç armyt ýaly önümler bilen gök we miwe satyn almakda has köp mümkinçilikleriň bolmagyna umyt edýär.
"Bu Hytaýyň we RCEP-iň beýleki agza ýurtlarynyň harytlaryny has çalt alyş-çalşyny aňsatlaşdyrar" diýip, Li Eng bahalaryň hem has arzan boljakdygyny sözüne goşdy.
"Şeýle hem, geljekde Hytaý bazaryna has köp Kambodžanyň tropiki miweleriniň we beýleki mümkin oba hojalyk önümleriniň eksport edilmegine umyt edýäris" - diýdi ol.
Pnompendäki Çbar Ampow bazarynda Aý Täze ýyl bezegleriniň 28 ýaşly satyjysy Ny Ratana, RCEP güýje girenden soň, 2022-nji ýylyň Kamboja we Aziýa-Ýuwaş ummany sebitiniň beýleki 14 ýurdy üçin aýratyn ýyl bolandygyny aýtdy.
“Men bu ylalaşygyň söwdany we maýa goýumlaryny ösdürjekdigine, täze iş orunlaryny döretjekdigine, şeýle hem ýeňillikli tarif nyrhlary sebäpli gatnaşyjy 15 ýurduň ählisinde sarp edijilere peýda getirjekdigine ynanýaryn” diýip, ol “Sinhua” agentligine aýtdy.
"Bu, elbetde, sebitleýin ykdysady integrasiýany ýeňilleşdirer, sebitleýin söwda akymyny artdyrar we sebit we dünýä üçin ykdysady gülläp ösüşi getirer" diýip, ol sözüniň üstüne goşdy.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 21-nji fewraly
