Demirgazyk Kanada, Alýaska, Skandinawiýa, Mongoliýa ýa-da Sibir ýaly sebitlerde gyş gelende, enjam operatorlary gar we buzdan has köp kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. -20°C, -30°C ýa-da ondan hem aşak temperatura aşaky bölekleriň işine we ömrüniň dowamlylygyna düýpli täsir edip biler.
Köp potratçylar gyş paslynda hereketlendirijileri, gidrawliki ulgamlary we batareýalary goramaga üns berýärler. Şeýle-de bolsa, islendik tyrnakly maşynyň iň ejiz ýerleriniň biri şassidir. Tyrnak zynjyrlary, rolikler, boş hereketlendirijiler we dişliler her gün doňan ýere, buzuň toplanmagyna we temperaturanyň aşa ýokary üýtgemegine gönüden-göni sezewar bolýarlar.
Degişli taýýarlyk we tehniki hyzmat bolmasa, sowuk howa aşynmagy çaltlaşdyryp, ulanyş çykdajylaryny artdyryp we garaşylmadyk wagtlarda işlemezlige sebäp bolup biler.
Näme üçin sowuk howa awtoulagyň aşaky böleklerine zyýan ýetirýär?
Polat agyr ýüklere we gaýtalanýan zarbalara çydamly bolmak üçin niýetlenendir. Şeýle-de bolsa, onuň häsiýeti temperatura peselende üýtgeýär.
Adaty iş şertlerinde polat berklik we berkligiň utgaşmasy arkaly zarbalary we titremeleri özüne siňdirip bilýär. Aşa sowuk gurşawlarda käbir polat materiallary berkligini kem-kemden ýitirýär we zarba astynda çatlamaga has meýilli bolýar.
Bu, tomusda ajaýyp işleýän ýol halkasynyň ýa-da rolikiň gyşda doňan, deňsiz ýerlerde işlände has ýokary stres bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini aňladýar.
Maşynlar garyň ýa-da doňan topragyň aşagynda gizlenen gaýalaryň üstünden ýygy-ýygydan hereket edende, töwekgelçilik has-da artýar. Birden urulýan zarbalar stres konsentrasiýalaryny döredip, ahyrsoňy çatlamalara ýa-da bölekleriň zaýalanmagyna sebäp bolup biler.
Şu sebäpli, materialyň hili we ýylylyk bilen işlenilmegi sowuk howa şertlerinde ulanylýan awtoulagyň şassisiniň ygtybarlylygynda möhüm rol oýnaýar.
Köp operatorlar doňan topragyň ýüzi has gaty we gurak bolýanlygy sebäpli aşynmagy azaldýandygyny çaklaýarlar.
Aslynda, doňan ýerler köplenç täze kynçylyklary döredýär.
Toprak doňanda, onuň çeýeligi ýitip gidýär. Ýer ýüzleri gatylaşýar we bu bolsa gönüden-göni gäminiň aşaky bölegine geçirilýän täsir ýüklerini artdyrýar. Şol bir wagtyň özünde, gaýalar, buz gyralary we doňan galyndylary ýaly gizlin päsgelçilikleri anyklamak has kynlaşýar.
Netijede, bölekler adaty şertlerde duçar bolýanlaryndan has güýçli şok ýüklerine sezewar bolýarlar.
Demirgazyk sebitlerde ýerleşýän magdan işleri, tokaý hojalygy taslamalary we gurluşyk meýdançalary köplenç aşakdaky ýagdaýlarda artýan stres barada habar berýärler:
- Baglanyşyklary yzarlaň
- Trek rolikleri
- Daşaýjy rolikler
- Boş duranlar
- Dişli dişliler
Gyşky işler döwründe yzygiderli barlaglar has-da möhüm bolýar.
Pes temperaturalarda ýaglama kynçylyklary
Ýaglama köplenç gözden gaçyrylýan başga bir möhüm faktordyr.
Temperatura peselende, sürtgüç maddasynyň ýapyşyklygy artýar. Ýönekeý söz bilen aýdylanda, ýag we ýag goýalýar we akyşy pes bolýar.
Ýaglama öndürijiligi peselende, hereket edýän bölekleriň içinde metalyň metala gatnaşygy artýar. Bu bolsa ştiftleriň, vtulkalaryň, podşipnikleriň we möhürleriň aşynmagyny çaltlaşdyryp biler.
Agyr şertlerde ýaglamanyň ýeterlik däldigi aşakdakylara sebäp bolup biler:
- Sürtülmäniň artmagy
- Ýokary iş temperaturasy
- Wagtyndan öň geýilme
- Möhür zeperlendi
- Komponentleriň ömrüniň gysgaldylmagy
Gyş başlamazdan öň, operatorlar ähli ýaglaýjy maddalaryň iş gurşawy üçin maslahat berilýän temperatura talaplaryna laýyk gelýändigini barlamalydyrlar.
Pes temperaturada işlemek üçin niýetlenen sintetiki ýaglaýjylar, adatça, has gowy akym häsiýetlerini we örän sowuk şertlerde gowulandyrylan goragy üpjün edýär.
Gyşky awtoulagyň aşaky bölegindäki umumy kynçylyklar
Sowuk howa şertlerinde geçirilýän işleriň meýdan tejribesine esaslanyp, gyş aýlarynda birnäçe mesele gaýta-gaýta ýüze çykýar.
Doňan ýol zynjyrlary
Iş wagtynda ýol bölekleriniň arasynda gar, palçyk we suw ýygnanyp biler.
Gije temperatura düşende, bu material doňýar we adaty ýol hereketini çäklendirýär. Buzy ilki döwmezden maşyny hereketlendirmäge synanyşmak, ştiftlere, vtulkalara we hereket motorlaryna aşa köp stres döredip biler.
Rolikleriň we boş duranlaryň töwereginde buz ýygnanmasy
Gysylan gar we buz tigirleriň we boş hereketlendirijileriň töwereginde toplanyp, adaty aýlanmaga täsir edip biler.
Eger gözegçilik edilmese, goşmaça garşylyk aşynmany artdyryp we tutuş şassi ulgamyna gereksiz ýükleri salyp biler.
Ýol dartgynlylygynyň ýokarlanmagy
Doňan palçyk we gaplanan buz ýol dartgynlylygyny emeli usulda ýokarlandyryp biler.
Aşa dartgynlylyk aşynmagy çaltlaşdyrýar:
Trek zynjyrlary
Dişli dişliler
Rolikler
Boş duranlar
Gyşky işler wagtynda yzygiderli dartgynlylyk barlaglary aýratyn möhümdir.
Möhür zeperlenmesi
Iş şertleri bilen gijeki saklamak şertleriniň arasyndaky uly temperatura tapawutlary möhürleme ulgamlaryna stres döredip biler.
Zaýalanan möhürler hapa maddalaryň böleklere girmegine mümkinçilik berip, ýaglaýjy maddalaryň ýitmegine we wagtyndan öň zaýalanmagyna sebäp bolup biler.
Gyşky abatlaýyş boýunça amaly maslahatlar
Birnäçe ýönekeý tehniki hyzmat amallary gyş pasly bilen baglanyşykly şassi meselelerini ep-esli azaldyp biler.
1. Aşaky bölegi her gün arassalaň
Mümkin boldugyça her çalşygyň ahyrynda gary, buzy, palçygy we zir-zibilleri aýyryň.
Bu materialyň bir gije doňmagynyň öňüni alýar we ertesi gün komponentleriň çäklendirilmeginiň töwekgelçiligini azaldýar.
2. Gury, belent ýerde park ediň
Suwuň toplanyp biljek ýerlerinde maşynlary goýmagy gaça duruň.
Amaly bolanda, ýollaryň ýerüsti doňmagynyň töwekgelçiligini azaltmak üçin agaç tagtalary, çagyl ýüzleri ýa-da beýik topragy ulanyň.
3. Relsiň dartgynlylygyny ýygy-ýygydan barlaň
Relsiň dartgynlylygy gyşda adaty iş möwsümlerine garanyňda has köp barlanmalydyr.
Buzuň ýygnanmagy dartgynlylyk derejesini çalt üýtgedip we şassi ulgamynyň ähli ýerinde aşynmagy çaltlaşdyryp biler.
4. Degişli ýylynmak wagtyna eýe boluň
Doly önümçiligi başlamazdan öň, enjamy birnäçe minutlap pes tizlikde işlediň.
Bu ýaglaýjy maddalaryň aýlanmagyna, başlangyç sürtülmäni azaltmaga we bölekleriň iş temperaturasyna çenli ýuwaş-ýuwaşdan ýokarlandyrylmagyna kömek edýär.
5. Eşik böleklerini ýakyndan gözegçilikde saklaň
Gyş şertleri derrew görünmeýän zyýany çaltlaşdyryp biler.
Yzygiderli barlaglar aşakdakylara gönükdirilmelidir:
- Rolik ýagdaýy
- Baglanyşyk geýimi
- Vtulkanyň geýilmegi
- Çarşaf dişleri
- Möhür bitewüligi
Irki anyklama köplenç soňraky gymmat bahaly abatlaýyş işleriniň öňüni alýar.
Sowuk gurşawlar üçin aşaky bölekleri saýlamak
Şassi bölekleriniň hemmesi örän sowuk üçin niýetlenmedik.
Demirgazyk dag-magdançylykda, tokaý hojalygynda ýa-da agyr gurluşyk ulgamlarynda işleýän enjamlar üçin material saýlamak has möhüm bolýar.
Degişli lehimli düzümler, gözegçilik edilýän ýylylyk bilen işleme prosesleri we berk hil standartlary bilen öndürilen ýokary hilli bölekler, adatça, zarba ýüküne we temperatura bilen baglanyşykly streslere has gowy garşylyk görkezýär.
Çalşyryjy şaýlary saýlanda, operatorlar, esasanam maşynlar yzygiderli noldan aşak temperatura şertlerinde işleýän mahalynda, aşynma garşylygyny we berkligini göz öňünde tutmalydyrlar.
Soňky pikirler
Gyş şertleri tyrnakly enjamlar üçin özboluşly kynçylyklary döredýär. Doňan ýer, artýan zarba ýükleri, galyň ýaglaýjylar we buz ýygnanmagy, eger dogry dolandyrylmasa, şassi ömrüni gysgaldyp biler.
Öňüni alyş tehniki hyzmat maksatnamasy ähli töwekgelçiligi aradan aýyrmaýar, ýöne garaşylmadyk iş wagtyny we gymmat abatlaýyş işlerini ep-esli azaldyp biler.
Yzygiderli barlaglar, dogry ýaglama, dogry ýol dartgynlygy we ýokary hilli şassi bölekleri gyşky ygtybarly işlemegiň esasy bolup galýar.
Aşa sowuk şertlerde işleýän potratçylar üçin ilkinji gar ýagmazdan öň taýýarlyk görmek, köplenç, öndürijilikli gyş möwsümi bilen gymmat möwsümiň arasyndaky tapawutdyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 23-nji iýuny
